“Geërfd leed hakt er misschien wel dieper in dan beleefd leed”

Het is de uitspraak in de titel die ik gebruik als afsluitende tekst bij het indienen van een motie over de “Indische Kwestie”. De titel is ontleend aan Gé Reinders: “Het zakdoekje, een zoektocht naar het verzetsverleden van mijn moeder”, 2010, blz. 222.

Een motie die ik wil indienen bij het partijcongres van de PvdA op 14-15 jan. 2017. Ik hoop natuurlijk genoeg steun te krijgen van het congres op mijn oproep om op zo kort mogelijke termijn naar een bevredigende oplossing te komen van de Indische Kwestie.

De kwestie is nog steeds actueel maar nu actueler dan ooit. De eerste stappen in de “backpay”-kwestie zijn vorige jaar daadwerkelijk gezet. Na voorwerk door de Stichting Vervolgingsslachtoffers Jappenkamp (SVJ) en hun frontman Jan de Jong (Hilversum) waren zij de drijvende krachten bij het tot stand komen van hun eigen plan, dus ook de “Backpay”.

achterflap_ind_verdrtiet_bussemaker_390x358De (veel te vroeg overleden) vorige voorzitter van het Indisch Platform (IP) Herman Bussemaker was de man die hun (SVJ) steunde, hij heeft het jammer genoeg niet mogen meemaken. Maar hij was de voorzitter die geloofde in het plan (SVJ) van “fair deal” waarvan de “Backpay” een onderdeel was en is. Herman Bussemaker heeft in zijn laatste werk als historicus het “Indisch Verdriet” verwoord. (2014). Op de achterflap van dit prachtige boekwerk staat heel in het kort de inhoud van zijn boek te lezen.

Waarom is de kwestie nu actueler dan ooit?

Het kabinet wil grootschalig onderzoek doen naar de dekolonisatie van Nederlands-Indië (2 dec.2016). “We moeten in de spiegel van ons eigen verleden durven kijken” zei minister Koenders van Buitenlandse Zaken na afloop van de ministerraad waarin dit historisch besluit is genomen. De Indische kwestie heeft direct te maken  met het in de spiegel durven kijken van ons verleden. De eerste prioriteit zou moeten zijn om juist nu tot een oplossing te komen van de gevolgen voor grote groepen Nederlanders. Het getuigt van verregaande veronachtzaming van de Indische Kwestie als niet als eerste de hoogste prioriteit wordt gegeven aan een volledige oplossing van deze kwestie.

Een tweede reden is dat in 2016 staatssecretaris Van Rijn een belangrijke  en voortvarende stap heeft gezet met een gedeeltelijke backpay-regeling. Hij heeft na een periode van meer dan 70 jaar een impasse doorbroken. Martin van Rijn is de eerste staatssecretaris die zelf de NIOD rapporten heeft bestudeerd en ook gesproken heeft met de onderzoekers en samenstellers van deze rapporten.  In de brief aan de rechthebbenden op de backpay-regeling wordt volmondig de morele verantwoordelijkheid erkend van de regering.  De regering betreurt ook de wijze waarop de backpay-kwestie en het rechtsherstel de afgelopen decennia is verlopen. De gevonden deeloplossing biedt voldoende mogelijkheden om in het overleg met vertegenwoordigers van de Indische gemeenschap tot een volledige oplossing te komen.

De motie plus toelichting: pvda_actuele_motie2017small

Geplaatst in Indische Kwestie, Indonesië | Een reactie plaatsen

“Afschaffen die gemeenteraad!” — Java Post

Symbolische oproep voor machtswisseling in Bandjermasin, 1923. In historische verhandelingen wordt vaak melding gemaakt van de blanke bestuurlijke bovenlaag die Nederland in staat stelde Nederlands-Indië eeuwenlang aan zich te onderwerpen. Hoe dun deze bovenlaag was, tonen ons de plattegronden van grote steden in Indië: de rood of oranje ingekleurde Europese wijken worden omringd door allerlei […]

via “Afschaffen die gemeenteraad!” — Java Post

Geplaatst in Indonesië | 1 reactie

Maar wisten we dit niet al eerder?

Niet alleen is het onderstaande stuk (herblog van Java post) interessant maar ook de reacties hierop.

Java Post

Kort geleden verschenen twee baanbrekende studies naar het door Nederlanders gepleegde geweld in de periode 1945-1949 in Nederlands-Indië: `Soldaat in Indonesië, 1945-1950´ van Gert Oostindie, en `De brandende kampongs van generaal Spoor´ van Remy Limpach. Joop de Jong vraagt zich af wat nu eigenlijk nieuw is aan de conclusies van deze studies.   

Nederlandse militairen bij de Kali Brantas, Soerabaja, 1948 (NA) Nederlandse militairen bij de Kali Brantas, Soerabaja, 1948 (NA)

Door Joop de Jong

Heeft Nederland de dekolonisatie van Indonesië ooit verwerkt? Al sinds de Excessennota in 1969 woeden er met de regelmaat van de klok in de media en de publieke opinie debatten, niet over de dekolonisatie als zodanig, maar over de oorlogsmisdrijven die Nederlandse militairen tussen 1945 en 1950 bedreven. Deze zich zelf repeterende discussies leverden zelden iets nieuws op.[i] Wel was er de laatste jaren een breed appèl tot nieuw onderzoek. De respons in de media op Soldaat in Indonesië…

View original post 2.021 woorden meer

Geplaatst in Indonesië | Een reactie plaatsen

“Uit den band der slavernij ontslagen”

Mooie blog over een bitter onderwerp.

Verhalen en geschiedenissen

In de Rubriek Binnenlandsche Nieuwstijdingen van de Provinciale Overijsselsche en Zwolsche Courant van 5 juni 1855 stond het volgende bericht:

Slavernij in Nederlands-Indië? Volgens het NiNsee, kenniscentrum van het Nederlands Slavernijverleden, speelde slavernij zich af in Suriname, de Nederlandse Antillen, Aruba en aan de westkust van Afrika. Nederlands-Indië wordt niet genoemd. Vermoedelijk vanwege de schaalgrootte: het relatief geringe aantal slaven daar viel in het niet bij de grote aantallen elders. Op 1 januari 1860, het van regeringswege bepaalde tijdstip waarop de slavernij in Nederlandsch-Indië moest zijn afgeschaft, werden 4739 personen in vrijheid gesteld. Ter vergelijking: in Nederlands westelijke koloniën werden drie jaar later 45.000 slaven vrijgekocht. Vrijgekocht, want per slaaf werd een schadeloosstelling van 300 gulden betaald. Aan de eigenaar wel te verstaan, ter compensatie van de weggevallen arbeidskracht. Overigens was betaling van het bedrag aan schadeloosstellingen in de West slechts mogelijk door de gigantische opbrengsten van het cultuurstelsel* in…

View original post 538 woorden meer

Geplaatst in Familiegeschiedenis | Een reactie plaatsen

Gedoopt in Amsterdam, gestorven in Japara?

Verhalen en geschiedenissen

ZuiderkerkAmsterdamHuidig Zuiderkerk, Zandstraat 17, Amsterdam. Gebouwd tussen 1608 en 1614, ontworpen door Hendrick de Keyser

De Zuiderkerk in Amsterdam is er nog. Je kunt er naar toe en zo in de voetsporen treden van degenen die hier op 2 juni 1765 Baarent van Gumster ten doop hielden. Baarent, zoon van Isack van Gumster, scheepstimmerman in dienst van de VOC en van Christina Schotte. Afstammeling uit een familie van zeevarenden, want ook zijn grootvader Dirk Nicolaas was in dienst van de VOC, als opperzeilmaker.

Baarent wordt al jong wees. In februari 1774 overlijdt zijn vader Isack op zee, onderweg naar Kaap de Goede Hoop. Moeder Christina overlijdt amper een jaar later en 9-jarige Baarent komt samen met broertjes en zusjes terecht in het Burgerweeshuis. Hoe het hem daar vergaat is (nog) niet bekend, wel weten wij dat ook hij de VOC als werkgever kiest. Op de website http://vocopvarenden.nationaalarchief.nl/ is na te lezen…

View original post 320 woorden meer

Geplaatst in Familiegeschiedenis | Een reactie plaatsen

Arts in Krijgsgevangenschap: Fukuoka 9b

Dagboek bijgehouden door M. Hilfman, Nederlandse commandant en arts van het Kamp Fukuoka 9B in de periode 1943 -1945 in Japan. Hetzelfde kamp als waar mijn vader in moest verblijven in de oorlog. Het is een indrukwekkend verslag van een betrokken commandant bij het wel en wee in het kamp.

Het boek is niet meer te krijgen op dit moment. Daarom deel ik de gekopieerde versie met als doel: opdat we niet de ontberingen vergeten die de krijgsgevangen in Japan in dit kamp hebben moeten ondergaan.

hilfman_fukuoka9_arts_in_krijgsgevangenschap

kaft_hilfman_224x316

De Interneringskaart van mijn vader in kamp Fukuoka-9b

interneringskaart_cmj_flohr_voorkant

pow_fukuoka

Originele Namenlijst van de Nederlandse krijgsgevangenen in Fukuoka 9b:

fuk-09_miyata_dutch_roster

Meer informatie over Fukuoka-9B: klik hier.

Geplaatst in Indische Kwestie, Persoonlijke geschiedenis | 2 reacties

De Overtocht

Op 24 december 1954, stoomden we op richting onze eindbestemming in het nieuwe land. Enkele weken ervoor namen we afscheid van Plaju bij Palembang op Sumatra met een laatste groet vanuit de Soos aan de Musi.

afscheidvanplaju1954

Afscheid vanuit de Soos aan de Musi

Ma en 5 kinderen waren ingeboekt op de Oranje. Mijn oudste zus was een jaar eerder al vertrokken. Pa zou enkele maanden later komen.

Met het vliegtuig eerst vanuit Palembang naar Djakarta. Mijn eerste vliegreis. Heel vaag weet ik me nog iets te herinneren. Het was ook een overhaast vertrek, in 2 weken geregeld. Financiële steun van werkgever (BPM/Shell) was nog net op tijd geregeld. Gelukkig was er een huisvriend die garant kon staan. In Djakarta nog een nacht of 2 doorgebracht voordat we definitief “scheeps” gingen op een voor mij en vele anderen enorme boot. We kregen met ons zessen een hut ergens achterin, derde klas, onderdeks. De patrijspoort schiet me nog als een herinnering door mij heen, evenals de grote hutkoffer waar alles in zat.

de_oranje

De Oranje, Amsterdam binnenvarend.

Van de reis weet ik slechts flitsen terug te halen. Sinterklaas in de eetzaal, Neptunus feest bij het passeren van de evenaar, spelletjes in de grote zaal en rennen door de kleine donkere gangen. In Port Said, aan het einde van het Suezkanaal werd er gelegenheid gegeven om waren en snuisterijen te kopen van de talloze verkopers die aan boord kwamen. Mijn duim werd bekneld door een zwaaiende mast van één van de bootjes en de reling van de Oranje. Met spoed naar de EHBO. In Genua (of was het Napels?) werd aangemeerd en mochten we enkele uren van boord. In een grote hangar kregen we extra warme kleren aangereikt. Moeder kocht cadeautjes voor ons. Een klein gitaartje was mijn deel.

Met respect kijk ik terug naar een dappere moeder van net 34 jaar die met 5 kinderen deze overtocht aandurfde. Mijn oudste zus, van 14 toen, moest een jaar eerder naar het nieuwe land. Het oudste kind van de vijf was 12, bijna 13 en de jongste was net 4 jaar. Met z’n allen op weg naar het nieuwe “vaderland”, zo werd gezegd.

En de bemanning had haast. Of het nu stormde of niet in het Kanaal, men wilde per sé met Kerstmis thuis zijn. En dat het stormde zal ik nooit vergeten. Alle dekken werden afgeschermd met grote zeilen. Iedereen moest in z’n hut blijven. Velen konden geen stap zetten vanwege de storm en de zeeziekte. Maar de tocht tussen Southampton en Amsterdam werd in de Kerstnacht afgerond. Al kotsend kwamen we aan. Gelukkig opgewacht door mijn oudste zus, plus een tante, oom en een nichtje. Daar stonden we dan, stevig ingepakt, vlak voordat we via een grote hangar naar bussen werden geleid. Mijn gitaartje stevig vasthoudend, half op schoot van m’n oudste zus. Daarna verwonderd kennismakend met iets van witte vlokken: sneeuw of zoiets.

aankomstadam1954

Aankomst Amsterdam, 25 december 1954

Daarom betekent 25 december 1954 voor mij het begin van een nieuw geschiedenis in een groot vreemd land, een andere wereld. Op 25 december 1954 begon mijn geschiedenis in Nederland. Die datum staat in mijn geheugen gegrift.Nog steeds is het niet zomaar een overgang. Het is die band die er nog steeds is en blijft met een land (Vaderland en/of Moederland?) en niet door een overtocht in de geschiedenis is verdwenen.

Geplaatst in Persoonlijke geschiedenis | 5 reacties